Czarnuszka siewna – własności zdrowotne

Nasiona Nigella sativa (czarnuszki siewnej)

czarnuszka-nasionaznane są od ponad 2 tysięcy lat ze swych leczniczych właściwości. Najwcześniejsze doniesienie pisemne na jej temat znaleziono w Starym Testamencie. Nigella sativa wymienia Hipokrates, Pliniusz, Galen i Avicenna, Dioskorydes, a w Polsce Marcin z Urzędowa, Syreniusz i ksiądz Kluk.

W stanie naturalnym czarnuszka siewna występuje na obszarach suchych, w subtropikalnych i umiarkowanych strefach Eurazji i północnej Afryki, gdzie jest też uprawiana. W Polsce uprawia się ją w południowej części kraju.

Od 1959 roku zostało opublikowanych ok. 200 prac badawczych na temat tej rośliny. Swoje właściwości czarnuszka zawdzięcza specyficznym alkaloidom i saponinom, oraz dużej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych. Stwierdzono, że olej z nasion Nigella sativa:
– hamuje stany zapalne
– działa przeciwbólowo i przeciw alergicznie
– hamuje procesy auto agresji immunologicznej
– wspomaga detoksykację i odnowę komórek
– hamuje agregację krwinek i działa przeciw zawałowo i przeciw zakrzepowo
– poprawia przepływ krwi przez naczynia krwionośne
– obniża poziom glukozy we krwi
– rozszerza oskrzela, zapobiegając dychawicy oskrzelowej
– zmniejsza objawy dusznicy bolesnej
W lecznictwie stosuje się: zmielone nasiona (zwykle 2–5 g / 2 razy dziennie), napar, odwar lub nalewkę przyrządzaną z nasion, a także Olej (w dawce 500–1000 mg 2–3 razy dziennie), który otrzymywany jest przez tłoczenie nasion na zimno. Olej, zwany również złotem faraonów, ma barwę miodową do ciemnobrązowej, lekko gorzkawy smak i intensywnie korzenny zapach.

Ofertę certyfikowanego Oleju z czarnuszki – prosto z MAROKA znajdziesz >>> TUTAJ

Souss-Massa-Drâa-Maroco

Nasiona używane są też jako przyprawa, np. do chleba, mięs, przetworów warzywnych, jako namiastka pieprzu, szczególnie u osób wrażliwych, gdyż nie drażnią błony śluzowej żołądka ; również jako środek konserwujący, a ze względu na działanie ochronne przed promieniowaniem do produkcji kosmetyków.

ZWIĄZKI CZYNNE CZARNUSZKI SIEWNEJ

czarnuszka-roślinaAlkaloidy

Nasiona Nigella sativa zawierają alkaloidy diterpenowe: nigellaminę A1 – A5, B1, B2 i C, alkaloidy izochinolinowe (N-tlenek nigelliminy, zwany inaczej nigelliną oraz nigelliminę), a także rzadkie w świecie roślinnym alkaloidy indazolowe: nigellidynę i jej 4-O-siarczan oraz nigellicynę

Olejek eteryczny

Olej tłusty obecny w nasionach zawiera 0,4–2,5% olejku eterycznego, w którego skład wchodzą: trans-anetol (38,3%), limonen (4,3%), p-cymen (14,8%), karwon (4,0%), α-pinen, karwakrol, tymol, 4-terpineol, a także charakterystyczny tymochinon, tymohydrochinon, ditymochinon oraz prawdopodobnie polimer tymochinonu, opisany jako nigellon. Zawartość tymochinonu w olejku otrzymanym przez destylację z parą wodną kształtuje się w granicach 24–25%.

Olej tłusty

Nasiona zawierają 30%–50% oleju tłustego, w którego skład w około 85% wchodzą nienasycone kwasy tłuszczowe: linolowy (55,6%), oleinowy (23,4%) α-linolenowy (0,4–1%) oraz rzadki w przyrodzie eikozadienowy (2,6–3%), a także kwasy: oleomirystynowy, oleopalmitynowy, margarynowy, margarooleinowy; natomiast występujące w oleju nasycone kwasy tłuszczowe to palmitynowy (12,5%) mirystynowy, stearynowy, arachidowy, behenowy, lignocerynowy. Olej jest bardzo stabilny i może być przechowywany przez dłuższy czas.

Flawonoidy

Z nasion czarnuszki siewnej wyizolowano i zidentyfikowano trzy glikozydy flawonoidowe:
3-O-(6-feruloiloglukopiranozylo)(1→2)-O-galaktopiranozylo-(1→ 2)-O-glukopiranozyd, kwercetyny oraz 3-O-glukopiranozylo-(1→2)-O-galaktopiranozylo-(1→2)-glukopiranozydy kwercetyny i kemferolu.

Inne składniki

W nasionach obecne są: saponiny (melantyna, hederakozyd C i hederagenina); melanina; węglowodany (około 32%), proteiny (około 22%, zawierające osiem z dziewięciu niezbędnych aminokwasów (fenyloalaninę, izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę, treoninę, tryptofan, walinę); karoten; witaminy B1 i B6; związki mineralne, m.in. sole Ca, Mg, Fe, Na, K, Se i Zn.

 

AKTYWNOŚĆ BIOLOGICZNA czarnuszki siewnej  (Nigella sativa)

[badania przeprowadzano na zwierzętach laboratoryjnych – szczurach i królikach]

Działanie przeciwcukrzycowe

Mechanizm działania przeciwcukrzycowego polega na obniżeniu stresu oksydacyjnego i utrzymaniu integralności komórek trzustkowych, korzystnym wpływie na regenerację i proliferację β-komórek trzustki, a także na usprawnianiu obwodowego metabolizmu glukozy i zwiększaniu sekrecji insuliny lub redukcji jelitowej absorpcji glukozy. Nasiona z Nigella sativa okazały się także skuteczne w łagodzeniu cukrzycowej osteopenii, będącej jedną z komplikacji cukrzycy.

Działanie przeciwnowotworowe

Mechanizm działania przeciwnowotworowego czarnuszki siewnej polegać może na hamowaniu syntezy kwasów nukleinowych, wpływie na cykl komórkowy, hamowaniu angiogenezy i metastazy, immunostymulacji i pobudzaniu czynności limfocytów oraz makrofagów, stymulacji syntezy cytokin: głównie interleukin, TNF-α oraz interferonu, immunoglobulin skierowanych przeciwko antygenom rakowym, a także na wywoływaniu apoptozy w komórkach nowotworowych oraz na działaniu przeciwutleniającym.

Badania wyciągu z Nigella sativa, a także tymochinonu i ditymochinonu wykazały ich cytotoksyczność przeciw:
– guzowi puchlinowemu Ehrlicha
– chłoniakowi puchlinowemu Daltona
– mięsakowi 180
– gruczolakorakowi trzustki
– mięsakowi macicy i liniom komórek białaczkowych
Komórki charakteryzujące się wielolekową opornością okazały się bardziej wrażliwe na tymochinon i ditymochinon z czarnuszki niż na etopozyd (cytostatyk stosowany w leczeniu nowotworu płuc, jajników oraz jąder).

Tymochinon powodował spadek liczby komórek raka okrężnicy SW-626, podobny do wywołanego przez 5 -fluorouracyl – preparat który, w przeciwieństwie do tymochinonu z czarnuszki powoduje liczne skutki uboczne. Tymochinon wywołał również apoptozę komórek HEp-2 gruczolakoraka krtani, komórek kostniakomięsaka, oraz komórek raka okrężnicy.
Związek ten działał selektywnie na komórki nowotworowe, natomiast nie wpływał na morfologię oraz proliferację komórek prawidłowych.

Olej z nasion Nigella sativa, zależnie od stężenia hamował wytwarzanie przez komórki nowotworowe włókniakomięsaka HT1080 substancji fibrynolitycznych: t-PA, uPA, PAI-1. Mechanizm działania przeciwnowotworowego przypuszczalnie polega też na zahamowaniu przerzutów guza i metastazy.

Rak trzustki jest wyjątkowo podstępnym nowotworem o złych rokowaniach. Z roku na rok coraz więcej osób umiera z powodu tej choroby. Statystyki są zatrważające; w ciągu 5 lat od zachorowania przeżywa średnio tylko jedna osoba na 50. Rak trzustki znajduje się w pierwszej dziesiątce najbardziej zabójczych nowotworów. Każdego roku na tę chorobę zapada ok. 4 000 Polaków. Badania prowadzone przez naukowców z Thomas Jefferson University wskazują na potencjał czarnuszki siewnej (Nigella sativa) w leczeniu i profilaktyce raka trzustki. Odkrycie badaczy zaprezentowano w 2012 roku na spotkaniu the American Association for Cancer Research. Jest to pierwsze tego typu badanie nad zastosowaniem ziela czarnuszki siewnej w leczeniu nowotworu trzustki. Jego wyniki sugerują, iż czarnuszka siewna może nie tylko wpływać na zmniejszenie wielkości guzów nowotworowych, ale także hamować ich rozwój, przerzuty i zmniejszać ilość stanów zapalnych w obrębie trzustki. Jak podkreślają naukowcy, badanie nad zastosowaniem czarnuszki siewnej w leczeniu raka trzustki jest dopiero w początkowym etapie. W grupie zwiększonego ryzyka znajdują się palacze, osoby nadużywające alkoholu, cukrzycy, osoby otyłe, osoby u których wystąpiły wcześniej przypadki raka trzustki w rodzinie (rak trzustki u krewnych pierwszego stopnia).
Zwiększenie ryzyka wystąpienia raka trzustki występuje również na skutek dużego udziału mięsa w diecie, infekcji Helicobacter pylori i zapalenia przyzębia.

Działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwwrzodowe i ochronne na miąższ wątroby i nerek

Działanie antyoksydacyjne

Olej tłusty, olejek eteryczny i jego składniki oraz ekstrakt z Czarnuszki siewnej wykazywały działanie antyoksydacyjne. Z tej aktywności wynika m.in. działanie ochronne, nastawione przeciw zmianom miąższu wątroby i nerek wywoływanym różnymi toksynami u zwierząt laboratoryjnych, a także działanie przeciwzapalne. Przypuszczalnie znaczenie mają też nienasycone kwasy tłuszczowe. Inhibicja wytwarzania prozapalnych eikozanoidów i peroksydacji lipidów wyjaśnia skuteczność stosowania miejscowego oleju w leczeniu: bólów stawowych oraz nasion w leczeniu astmy oskrzelowej i egzem skórnych.

Kolejne badania in vitro potwierdzają antyoksydacyjną aktywność oleju z Nigella sativa, a także otrzymanych z niego frakcji. Silna właściwość zmiatania wolnych rodników była skorelowana z zawartością wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Zdolny do zmiatania wolnych rodników okazał się też tymochinon i inne składniki olejku lotnego jak: karwakrol, trans-anetol i 4-terpineol.

Działanie przeciwzapalne

Tymochinon powodował istotny spadek poziomu cytokin Th 2, eozynofilów w płucach, łagodząc reakcję zapalną dróg oddechowych.
Badania wskazywały, że produkcję mediatorów zapalnych hamował olej tłusty z nasion N. sativa i nigellon (polimer tymochinonu). Silna, w porównaniu z tymochinonem, aktywność oleju może być związana z wpływem kwasu eikozadienowego.. Działanie przeciwzapalne Oleju z czarnuszki było porównywalne z aktywnością aspiryny w dawce 100 mg/kg.

Działanie przeciwwrzodowe

Jedną z przyczyn choroby wrzodowej jest obniżenie aktywności enzymów antyutleniających, jako wynik wzmożonej aktywności reaktywnych form tlenu. Przeciwwrzodowe działanie oleju z czarnuszki wynikało z poprawy aktywności antyoksydacyjnej oraz wzrostu zawartości mucyny w błonie śluzowej żołądka. Za działanie to odpowiedzialny był tymochinon oraz wielonienasycone kwasy tłuszczowe.
Działanie gastroprotekcyjne oleju wiązało się również z hamowaniem uwalniania histaminy z komórek. Nasiona i tymochinon wykazywały działanie ochronne na błonę śluzową żołądka ze stopniem protekcji 53,5% w uszkodzeniach wywołanych działaniem etanolu, powodowały wzrost poziomu glutationu, mucyny, wolnego kwasu, redukcję poziomu histaminy w żołądku i aktywności peroksydazy w krwinkach białych, a także zmniejszenie liczby mastocytów i obszaru żołądka objętego nadżerkami. Tymochinon powodował zmniejszenie uszkodzenia błon śluzowych żołądka, ale w mniejszym stopniu niż olej czy nasiona czarnuszki siewnej.

Działanie hepatoochronne ( uszczelnianie uszkodzonych błon komórkowych wątroby)

Podawanie oleju z czarnuszki królikom, u których stosowano CCl4 jako hepatotoksynę, powodowało wzrost aktywności enzymów przeciwutleniających obniżonych toksyną, poprawę obrazu krwi, profilu lipidowego, spadek podwyższonych poziomów K+ i Ca2+, zmniejszenie podwyższonego poziomu nadtlenków lipidów i enzymów wątrobowych, a także zapobiegało zwłóknieniu wątroby. Codzienne podawanie oleju (800 mg/kg doustnie przez 4 tygodnie), wywierało korzystny wpływ na profil lipidowy, poziom transaminaz, fosfatazy zasadowej i bilirubiny.

Działanie ochronne na miąższ nerek

Olej oraz wyciąg z czarnuszki siewnej i tymochinon zapobiegały nefrotoksyczności wywołanej gentamycyną. Tymochinon podawany osobnikom, u których za pomocą doksycykliny wywołano zmiany toksyczne w obrębie serca i nerek, przeciwdziałał im, a także przywracał do normy poziom markerów stresu oksydacyjnego. Wyciąg chronił miąższ wątroby i nerek przed toksycznością wywołaną cisplatyną (lek stosowany przy nowotworach piersi). Po podaniu wyciągu obserwowano zmniejszenie wypływu enzymów wątrobowych, zmniejszenie spadku liczby leukocytów i poziomu hemoglobiny, korzystny wpływ na poziom hematokrytu.

Działanie ochronne przed promieniowaniem

Nigella sativa zapobiegała uszkodzeniom wywołanym naświetlaniem promieniowaniem jonizującym w radioterapii.

Działanie przeciwbólowe i rozkurczowe

Olej podawany doustne (50-400 mg/kg) hamował reakcję nocyceptywną spowodowaną przez termiczną, mechaniczną i chemiczną stymulację nocyceptorów (receptorów bólowych reagujących na bodźce uszkadzające tkanki).  Działanie oleju jest częściowo związane z aktywnością tymochinonu. Działanie antynocyceptywne oleju Nigella sativa oraz tymochinonu następowało przypuszczalnie poprzez bezpośrednią stymulację receptorów opioidowych, zlokalizowanych w centralnym systemie nerwowym.
Olejek lotny hamował także czynność skurczową mięśni gładkich macicy, oraz kurczliwość mięśni tchawicy i jelit indukowaną z zewnątrz acetylocholiną,

Działanie na układ sercowo-naczyniowy i na układ moczowy

– Maceraty z nasion Nigella sativa (0,5; 1,0; 2,0 i 5,0 mg%) wykazywały silne hamujące działanie na częstość akcji serca, jego kurczliwość, silniejsze od działania diltiazemu (odpowiednio w dawkach 0,1; 1,0; 10,0 i 100,0 μM)

– Olejek lotny z nasion Nigella sativa podawany dożylnie w dawkach od 4 do 32 μL/kg, a także tymochinon (0,2-1,6 mg/kg), powodowały dawkozależne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi

– Tymochinon i olej z N. sativa działały ochronnie przed hiperhomocysteinemią indukowaną u gryzoni metioniną, prowadzącą do miażdżycy tętnic wieńcowych, mózgowych i obwodowej choroby naczyniowej

– Olej z nasion oraz tymochinon, hamując peroksydację lipidów, zmniejszały zmiany będące następstwem procesów zachodzących w skutek reperfuzji po niedokrwieniu

– Etanolowy wyciąg z nasion Nigella sativa hamował indukowane 1% glikolem etylenowym, formowanie się kamieni nerkowych oraz obniżał stężenie szczawianu wapnia w moczu

Działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe

– Olejek lotny, wyciąg eterowy z nasion, a także tymohydrochinon i ditymochinon hamowały wzrost bakterii patogennych, szczególnie Gram-dodatnich

– Olejek hamował też wzrost 37 drobnoustrojów pasożytujących w jelitach, głównie: Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, S. sonnei, S. boydii

– Wyciąg eterowy z nasion oraz tymochinon wykazywały silne właściwości przeciwgrzybicze

– Inokulacja Candida albicans u myszy objawiała się powstawaniem kolonii grzyba w wątrobie, śledzionie i nerkach. Wodny wyciąg z nasion podawany przez 3 dni po zakażeniu hamował wzrost grzyba we wszystkich organach.

– Olej podany dootrzewnowo w 3. dniu infekcji osobnikom zainfekowanym cytomegalowirusem mysim hamował replikację wirusa w śledzionie i wątrobie. Obserwowano wzrost poziomu γ-interferonu, limfocytów pomocniczych T oraz liczby makrofagów.
Po 10 dniach leczenia obecność wirusa była niewykrywalna w śledzioniei wątrobie, co odróżniało tę grupę od grupy kontrolnej z trwającą infekcją

Działanie przeciwrobacze

– Olejek eteryczny w rozcieńczeniu 1:100 wykazywał działanie przeciwtasiemcowe u dzieci chorujących na tasiemczycę.

– Olej oraz tymochinon okazały się skuteczne w przypadku zakażenia przywrą Schistosoma mansoni, wpływając na poprawę funkcji wątroby i systemu immunologicznego zmienionych w infekcjach S. mansoni, nie powodując jednocześnie żadnych działań ubocznych w testowanych dawkach.

 

BADANIA KLINICZNE

Badania kliniczne potwierdzające różnorodną aktywność czarnuszki siewnej Nigella sativa, wykazaną w pracach biochemicznych, farmakologicznych na zwierzętach, są jak dotąd nieliczne. Dotychczas opublikowane dotyczą wpływu na przebieg schorzeń alergicznych:
– astmy, kataru, zmian skórnych.

Wyciąg z nasion Nigella sativa podawano grupie 29 dorosłych pacjentów chorujących na astmę.

Objawy astmy, ich nasilenie, częstotliwość występowania w ciągu tygodnia oraz obecność świszczącego oddechu badano na pierwszej wizycie, następnie po 45 dniach i na końcu badań. Testowano też mechanikę oddychania (pulmonary test function, PFT) podczas trzech kolejnych wizyt. Objawy alergii: nasilenie astmy, częstotliwość napadów i świszczący oddech w badanej grupie znacznie zmniejszyły się na drugiej i trzeciej wizycie, a wartości PFT ulegały normalizacji. Dawki stosowanych leków: w formie inhalacji (kortykosteroidy) i postaci doustnej (β-agoniści, kortykosteroidy, teofilina) w badanej grupie można było znacznie obniżyć w porównaniu z grupą kontrolną. Rezultaty I fazy badań wskazują na możliwość zastosowania w leczeniu objawów astmy..

152 pacjentom ze schorzeniami alergicznymi (alergiczny katar, objawy astmy oskrzelowej, egzema atopowa), podawano kapsułki zawierające 500 mg oleju. Wśród pacjentów wyróżniono cztery grupy:

– W I grupie przeprowadzono badania z podwójnie ślepą próbą z placebo w grupie konrolnej. Obejmowała ona 63 pacjentów (6–17 lat) z alergicznym katarem, objawami astmy oskrzelowej, egzemy atopowej, którzy otrzymywali olej (3 x dz. po 1 kaps. 8 tyg.).
– Grupa II została poddana badaniu otwartemu. Składała się z 49 pacjentów (6–15 lat) z objawami kataru, astmy, egzemami, którzy otrzymywali olej 3 x dz. po 2 kaps. przez 6–8 tyg.
– Grupa III składała się z 20 pacjentów (15–65 lat) z podwójnie ślepą próbą, kontrolowana placebo, u których katar alergiczny leczono kortykosteroidami.
– Grupa IV – w otwartej próbie uczestniczyło 20 pacjentów powyżej 18 lat z alergią wziewną, którzy otrzymywali olej (2 x dz. po 3–4 kaps. przez 28 dni).

We wszystkich grupach oceniano subiektywne objawy (stan spojówek, katar, objawy astmy oskrzelowej, egzemy skórne, ogólną kondycję) oraz laboratoryjnie badano: IgE, ilość eozynofilów (w I grupie), endogennego kortyzolu w osoczu i moczu, ACTH, triglicerydy, całkowity cholesterol, LDL i HDL cholesterol, subpopulacje limfocytów (IV grupa). Po okresie leczenia olejem istotnie poprawiały się kliniczne objawy choroby, szczególnie u dzieci (u 80% dzieci z I i II grupy badanej zmniejszał się katar sienny, złagodzeniu ulegały objawy astmy). W grupie III poprawa była nieznaczna w stosunku do placebo. W grupie IV, u osób dorosłych, zmniejszeniu ulegał katar, nie notowano jednak istotnej poprawy w objawach astmy i egzemy atopowej, poziom triglicerydów i LDL cholesterolu nieznacznie się obniżał, niewiele wzrastał poziom HDL, podczas gdy subpopulacje limfocytów, poziom kortyzolu endogennego i uwalnianie ACTH pozostawały bez zmian. W dawce 40 mg/kg olej był dobrze tolerowany przez dorosłych i dzieci, w wyższych dawkach u dzieci wystąpiły dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które można złagodzić, podając kapsułki po jedzeniu.

Z badań wynika, że olej z czarnuszki może być środkiem pomocniczym w leczeniu dolegliwości alergicznych. 

Głównym składnikiem oleju z czarnuszki są kwasy tłuszczowe, m.in. w 60% kwas linolowy. Pacjenci z atopową alergią mają defekt lub niedobór Δ-6-desaturazy, która jest ważna w przemianie kwasu linolowego do kwasu γ-linolenowego. W celu ustalenia skuteczności 15% maści z olejem z nasion czarnuszki przeprowadzono próbę kliniczną z podwójnie ślepą próbą, kontrolowaną placebo, na 20 pacjentach z dermatozą atopową.
Przez 4 tygodnie pacjentom aplikowano maść na jedną stronę twarzy, a placebo na drugą stronę. Ocenie poddano nasilenie zmian i swędzenie skóry. Mierzono także transepidermalną utratę wody, nawodnienie skóry i pH u wszystkich pacjentów. Na końcu badania przeprowadzano wywiad na temat działania maści oraz placebo na skórę. W wyniku badań okazało się, że żaden z badanych parametrów nie różnił się istotnie w grupie stosującej maść z olejem i placebo.

W celu określenia efektów działania nasion i oleju z nasion Nigella sativa wykonano także dwa badania krzyżowe na grupie kobiet, wolontariuszek w wieku około 22 lat.
W rezultacie stwierdzono, że rozdrobnione nasiona, a także olej powodują istotne obniżenie poziomów glukozy, prolaktyny, triglicerydów i cholesterolu; natomiast rozdrobnione nasiona powodują wzrost WBCs i poziomu hemoglobiny, a olej istotny wzrost poziomu hemoglobiny. Tylko olej powodował wzrost poziomu aminotransferazy alaninowej (ALAT) i aminotransferazy asparaginianowej (ASAT), podczas gdy olej i rozdrobnione nasiona powodowały wzrost aktywności gammaglutamylotransferazy (GGT) i alkalicznej fosfatazy (AP).

   

BADANIA TOKSYCZNOŚCI

Badaniom na ostrą i przewlekłą toksyczność poddano olej tłusty z nasion Nigella sativa, który jest najczęściej stosowany w lecznictwie ludowym. Ostrą toksyczność badano na zwierzętach laboratoryjnych. Wysokie wartośći LD 50=28,8 ml/kg po jednorazowym podaniu doustnym i LD50=2,06 ml/kg po podaniu dootrzewnowym, wskazują na niską toksyczność oleju.

Przewlekła toksyczność była badana przy podawaniu doustnym oleju 2 ml/kg dziennie przez 12 tygodni. Nie zaobserwowano zmian w poziomie enzymów wątrobowych: ALAT i AspAT i GGT oraz zmian w sercu, wątrobie, nerkach, trzustce (ocena histopatologiczna) po 12 tygodniach podawania. Wyniki wskazują, że również składniki oleju: olejek lotny, tymochinon oraz wyciąg wodny i alkoholowy, którego głównym składnikiem jest tymochinon, wykazują też niską toksyczność na wątrobę. Poziom cholesterolu, triglicerydów, glukozy, ilość leukocytów, płytek krwi obniżał się w porównaniu z grupą kontrolną, podczas gdy poziom hematokrytu i hemoglobiny wzrastał istotnie.

 Moyen Atlas -S - Marocco

Pamiętajmy, że jesteśmy tym, co jemy. W kwestiach zdrowotnych każdy sam powinien zdobyć odpowiedni poziom świadomości oraz rozwijać wiedzę w dziedzinie zdrowia oraz prawidłowego odżywiania.  Medycyna naturalna przynosi wiele możliwości. Aby pomóc organizmowi w samoleczeniu, należy  dostarczyć zdrowych, naturalnych pokarmów. W obecnych czasach, w których bogactwo mineralne gleb zostało wyczerpane, spożywanie zalecanych „pięciu porcji owoców i warzyw” nie dostarcza już potrzebnych mikroelementów i witamin. Nadszedł czas na zdrowotną edukację i zmiany diety oraz stylu życia. Trudno jest śledzić odkrycia z dziedziny medycyny naturalnej, nawet gdy się posiada wykształcenie medyczne. Dlatego dla ułatwienia staramy się polecić kilka produktów roślinnych, które włączone do codziennej diety wspomogą Twój organizm w samoleczeniu oraz zachowaniu zdrowia, a ich skuteczność potwierdzona jest wielowiekowym stosowaniem.
Do tej grupy produktów należy olej z nasion czarnuszki siewnej – której dotyczy powyższy wpis.

Pełen artykuł na podstawie którego opracowano ten wpis:
Nigella sativa L. – związki czynne, aktywność biologiczna” autorstwa: Dorota Mańkowska, Wiesława Bylka,
Katedra i Zakład Farmakognozji, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Przeczytaj także:
„Właściwości fitoterapeutyczne czarnuszki siewnej” – Praca specjalizacyjna z zakresu farmacji aptecznej

Jedna odpowiedź do “Czarnuszka siewna – własności zdrowotne

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *